Menu Chuyến tàu văn học

Một số ý kiến tiếp nhận "Truyện Kiều" - Nguyễn Du

Cập nhật 12:18, 23/10/2022 Cô Ngọc Anh

“Truyện Kiều” của Nguyễn Du khai sinh cách chúng ta mấy nghìn năm mà vẫn mời gọi sự khám phá, giải mã, gợi ra biết bao cách cảm nhận và tranh biện khác nhau.

Có thời người ta đã đặt “Truyện Kiều” lên bàn cân của tư tưởng phong kiến để đánh giá vị trí của tác phẩm. Ca dao xưa có câu:

“Đàn ông chớ kể Phan Trần
Đàn bà chớ đọc Thúy Vân, Thúy Kiều”

Từ cái nhìn khắt khe của lễ giáo phong kiến Nguyễn Công Trứ đã viết:

“Bạc mệnh chẳng lầm người tiết nghĩa
Đoạn trường cho đáng kiếp tà dâm
Bán mình trong bấy nhiêu năm
Đố đem chữ hiếu mà lầm được ai!
Nghĩ đời mà ngán cho đời!”
(“Vịnh Thúy Kiều” – Nguyễn Công Trứ)

Tản Đà – người “dạo những bản đàn mở đầu cho một cuộc hòa nhạc tân kỳ đang sắp sửa”. Thế nhưng, ông vẫn còn có hoài nghi “chút lòng trinh bạch” của Kiều:

“Đôi hàng nước mắt, đôi làn sóng
Nửa đám ma chồng, nửa tiệc quan
Tổng đốc có thương người bạc phận
Tiền Đường chưa chắc mả hồng nha
Chơ chơ nấm đất bờ sông nọ
Hồn có nghe xa mấy giọng điệu”
(“Thúy Kiều hồi thứ 19” – Tản Đà)

Những quan niệm trên xuất phát từ sự khắt khe của chế độ phong kiến nam quyền độc đoán: trai năm thê bảy thiếp, gái chính chuyên chỉ có một chồng. Trong xã hội phong kiến thối nát ấy thì một cô gái tự quyết định tình yêu khi chưa được phép của cha mẹ, bán mình vào lầu xanh, làm gái Thanh Lâu, lấy nhiều đời chồng như Thúy Kiều bị coi là kẻ tà dâm, không đáng nhận được sự thương xót.

Trên cơ sở khoa học tri âm với Nguyễn Du, Hoài Thanh đã đánh giá: “Truyện Kiều là một tiếng kêu thương, một bản tố cáo, một giấc mơ… một cái nhìn bế tắc”.

Phan Ngọc cho rằng: “Truyện Kiều là tác phẩm của ngàn tâm trạng”.

Mộng Liên Đường: “Tố Như dụng tâm đã khổ, tự sự đã khéo, tả cảnh đã hệt, đàm tình đã thiết, nếu không phải là con mắt trông thấu sáu cõi, tấm lòng nghĩ suốt cả nghìn đời thì không tài nào có được bút lực ấy”

Các nhà nghiên cứu phê bình văn học hiện đại như Xuân Diệu, Trần Đình Sử, Hoài Thanh… trên cơ sở khách quan khoa học đã đi sâu vào ngôn ngữ thi pháp “Truyện Kiều” để khai mở ra giá trị tư tưởng lớn lao và tài năng trác tuyệt của Nguyễn Du. Thời gian đã khẳng định “Truyện Kiều” là kiệt tác, là viên ngọc quý trong kho tàng văn học dân tộc và được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới. “Truyện Kiều” xứng đáng là khuôn vàng thước ngọc để đánh giá một nghệ phẩm chân chính. Theo Tố Hữu, “Truyện Kiều” kết tinh “lời non nước”, là tiếng ru, tiếng thương có sức vọng đến ngàn đời:

“Tiếng thơ ai động đất trời
Nghe như non nước vọng lời ngàn thu
Nghìn năm sau nhớ Nguyễn Du
Tiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày”
(“Kính gửi cụ Nguyễn Du”)

Theo Chế Lan Viên: “Nguyễn Du viết Kiều đất nước hóa thành văn”.

Còn Phan Quỳnh lại cho rằng: “Truyện Kiều còn, tiếng ta còn, tiếng ta còn, nước ta còn”.

Bài viết liên quan

Dẫn chứng NLXH hay về lòng dũng cảm

Nhận tin báo, anh Văn chạy xe tới thẳng hiện trường, lao vào ngôi nhà đang bốc lửa khói để cứu người thân và cứu thêm được một số nạn nhân. Hành động dũng cảm của anh đã khiến nhiều người không khỏi cảm động

Đoạn văn NLXH 200 chữ | Vai trò của sự khác biệt trong cuộc sống

Trong nhan đề một truyện ngắn của mình John Mason từng viết: “Bạn sinh ra là một nguyên bản. Đừng chết như một bản sao”, câu nói đã để lại trong mỗi người suy ngẫm về sự khác biệt và vai trò của nó trong cuộc sống.

Cảm nhận về nhân vật ông Hai trong truyện ngắn "Làng"

Ông Hai - nhân vật chính trong truyện ngắn “Làng”, người làng Chợ Dầu. Ông rất yêu làng, không muốn xa làng nhưng vì hoàn cảnh gia đình và theo chính sách của cụ Hồ buộc lòng gia đình ông Hai phải rời làng đi tản cư. Nhưng không phải rời làng là ông Hai bỏ lại sau lưng tất cả mà lúc nào ông cũng trông ngóng dõi theo những biến chuyển của làng quê.

Cảm nhận về nhân vật bác lái xe trong truyện ngắn "Lặng lẽ Sa Pa"

Bác lái xe là nhân vật xuất từ đầu dẫn dắt câu truyện, nhưng cũng kịp thể hiện những nét đẹp trong tính cách. Là người rất yêu công việc, bao nhiêu năm trong nghề lái xe mà vẫn luôn giữ được tính cởi mở, niềm nở có trách nhiệm với công việc, nhạy cảm trước vẻ đẹp của thiên nhiên và con người. Cung đường đi qua không biết bao lần nhưng mỗi một chuyến đi với bác đều như mới.

Cảm nhận về nhân vật ông họa sĩ trong truyện ngắn "Lặng lẽ Sa Pa"

Ông họa sĩ cảm nhận được nét đẹp của người lao động mới qua hình ảnh anh thanh niên. Ông định vẽ chân dung anh nhưng anh từ chối và giới thiệu 2 người khác xứng đáng hơn, đó là ông kĩ sư trồng rau và người cán bộ nghiên cứu sét. Ông họa sĩ và cô gái chia tay anh để tiếp tục cuộc hành trình với bao tình cảm lưu luyến. Cuộc gặp gỡ ấy tuy chỉ vỏn vẹn ba mươi phút nhưng đã khiến ông đã bị ấn tượng bởi anh thanh niên, anh có tầm vóc nhỏ và nét mặt rạng rỡ.

Vẻ đẹp của nhân vật Anh thanh niên trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa”

Anh thanh niên - nhân vật chính trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa”, truyện ngắn được viết năm 1970, sau chuyến đi Lào Cai của tác giả. Đây là thời kỳ miền Bắc tích cực lao động xây dựng phát triển kinh tế, xã hội và đấu tranh chống lại âm mưu phá hoại của đế quốc Mỹ.

Suy nghĩ về tình cảm cha con trong truyện ngắn “Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng. Qua đó em hãy nêu cảm nhận của em về tình cảm gia đình trong cuộc sống hiện nay

“Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng là truyện ngắn khá dài được viết theo cách truyện lồng trong truyện, mà phần chính là câu chuyện của bác Ba kể về hai cha con ông Sáu. Truyện ngắn đã khẳng định một chân lý vĩnh hằng: Tình cảm gia đình, tình phụ tử là vô cùng thiêng liêng, cao đẹp, sâu nặng, nó vượt lên mọi khó khăn thậm chí trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt, hiểm nguy.

Vẻ đẹp ngôn từ trong "Người lái đò Sông Đà"

Sông Đà (1960) là một mốc son trong lộ trình nửa thế kỉ sáng tác, đánh dấu bước chuyển quan trọng của nhà văn Nguyễn Tuân đi từ thế giới của cái “tôi” đến thế giới của cái “ta”. Hay nói như nhà thơ Pháp p. Êluya “Từ chân trời một người đến chân trời tất cả”. Người lái đò Sông Đà (Trích, SGK Ngữ văn 12) là một trong những thiên tùy bút xuất sắc, thêm một lần nữa khẳng định phong cách tài hoa, uyên bác của Nguyễn Tuân.

Chất thơ bàng bạc trong truyện ngắn "Lặng lẽ Sa Pa"

Nhà văn Phạm Thị Hoài cho rằng: "Những truyện ngắn hay - theo cảm nhận của tôi thường gắn với thơ (...). Truyện ngắn dường như là đứa con tất yếu của người mẹ thơ và người cha văn xuôi. Nó là thơ viết bằng văn xuôi, bề ngoài mang tình cha mà bên trong mang tình mẹ". Quả đúng vậy, một trong những yếu tố tạo nên sức hấp dẫn của truyện ngắn chính là chất thơ. Chất thơ càng có vị trí quan trọng hơn trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa”. Nhà văn Nguyễn Thành Long, với “khả năng cảm nhận và truyền đạt chất thơ đậm đà tản mát quanh ta” đã đưa người đọc bước vào một thế giới quyện hoà đầy chất thơ.

Tư liệu liên hệ, mở rộng "Ánh trăng" - Nguyễn Duy

Chúng ta có thể liên hệ đến vấn đề ăn năn, hối lỗi của con người trong truyện ngắn “Bức tranh” – Nguyễn Minh Châu. Truyện ngắn đã thể hiện cách nhìn nhận về con người: Trong mỗi chúng ta bao giờ cũng có mặt tốt, mặt xấu, ranh giới giữa chúng là rất mong manh, nếu chúng ta không chịu đấu tranh với chính mình, không giật mình nhìn lại chính mình để hoàn thiện bản thân thì dễ dàng sẽ trở thành người xấu

Tư liệu liên hệ, mở rộng "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" - Phạm Tiến Duật

Khi phân tích hình ảnh “Bụi phun tóc trắng như người già”, chúng ta có thể liên hệ đến Những cơn cũng từng đi vào những vần thơ đậm chất hiện thực của nhà thơ Nguyễn Đình Thi: “Đội quân vẫn đi vội vã Bụi Trường Sơn nhòa trong trời lửa”

Dẫn chứng NLXH hay về sự sáng tạo

"Đừng chỉ luôn mù quáng theo hướng dẫn và các chỉ dẫn từng ước; bạn luôn có thể phát hiện ra điều gì đó thú vị"

Điểm hẹn CTVH số 7

Tại Venezuela, hồ nước lớn nhất Nam Mỹ đang bị ô nhiễm dầu. Một tổ chức phi chính phủ đang triển khai một giải pháp là dùng tóc để tạo thành những tấm lưới khoanh vùng ô nhiễm đồng thời hút dầu.

Điểm hẹn CTVH số 8

Chiều 19/10, Công an TP. HCM đã khởi tố, bắt tạm giam bị can Trần Thị Ngọc Trinh về hành vi gây rối trật tự cộng đồng. Đáng nói, bản thân là một người nổi tiếng, có sức ảnh hưởng, cô đã đăng tải các video điều khiển xe phân phối lớn sai phạm lên nền tảng mạng xã hội, gây xôn xao dư luận.

Nhận định siêu ngắn về Văn chương

“Văn học nằm ngoài các định luật của sự băng hoại. Chỉ mình nó không thừa nhận cái chết.”